Maatschappelijke verankering

Samenwerken met partijen is een voorwaarde om invulling te geven aan de opgaven die wij formuleerden in ons strategisch plan. Wij werken intensief samen met de gemeenten en de huurdersorganisaties in ons werkgebied. Daarnaast betrekken wij andere belanghouders bij de uitwerking van onze doelen.

Onze belanghouders spreken ons aan op onze inzet voor Salland en haar bewoners. Hoe leveren wij onze bijdrage aan de leefbaarheid in ons werkgebied op het terrein van wonen, duurzaamheid en betaalbaarheid?

Maatschappelijke prestaties

We behaalden de volgende belangrijke maatschappelijke prestaties op het doel ‘leefbaarheid en kwaliteit van buurten’ in 2023:

Tabel 18: Maatschappelijke prestaties doel maatschappelijk betrokken

Indicator	Realisatie	Doel	Realisatie
		2023	2023
Visitatie	2015-20218		2019-2022
Maatschappelijke verankering			goed
- relatie en communicatie	8,3	8	-
- invloed op beleid	7,7	8	-

We zetten breed in op maatschappelijke verankering. Naast onze contacten met de gemeenten en huurdersorganisaties, zijn we ook gesprekspartner bij de provincie over de volkshuisvestelijke opgaven in de regio. We zoeken actief afstemming met zorgpartijen en zien dat gesprekken steeds meer inhoud krijgen. In het kader van nieuwbouw, verduurzaming, circulariteit, klimaatadaptatie en leefbaarheid werken we samen met een divers scala aan partijen met allemaal hun eigen opgaven en doelen.

Visitatie

De herziene Woningwet verplicht corporaties zich ten minste eens in de vier jaar te laten visiteren. In 2023 vond de visitatie plaats over de periode 2019-2022. Onderdeel van deze visitatie is het visitatieveld Maatschappelijke verankering. Dit veld richt zich op de invloed van huurders, huurdersorganisaties en andere belanghebbenden op de corporatie en hoe concreet en tastbaar deze invloed is. De visitatiecommissie beoordeelde dat:

wij ons nadrukkelijk inzetten op samenwerking
samenwerkingspartners tevreden zijn over de relatie en de invloed op beleid
samen met de zorg- en welzijnsorganisatie de samenwerking naar een strategisch niveau brengen
de communicatie richting huurders toespitsen op de doelgroep.

Conclusie van de commissie is dat de maatschappelijke verankering van SallandWonen goed is. Naast punten die goed gaan, benoemde de commissie punten die we in deze periode hebben geleerd. Ook zijn er twee aandachtspunten benoemd voor de toekomst:

samen met de zorg- en welzijnsorganisatie de samenwerking naar een strategisch niveau brengen
de communicatie richting huurders toespitsen op de doelgroep.

Soepcafé

Doel van het soepcafé is om tijdens een informeel moment met huurders en huurdersorganisaties thema`s te bespreken die binnen de leefwereld van onze huurders spelen. Het thema van deze bijeenkomst was in 2023 ‘woonwensen’. We hebben met onze huurders gesproken over woningtypes waar men in de toekomst wil wonen, manieren om ontmoeting te stimuleren (denk aan gemeenschappelijke voorzieningen) en doorstroming stond op de agenda.

Woonenquête

Tweejaarlijks houden we een enquête onder onze huurders met als doel inzicht te krijgen in de waardering voor de woning en buurt. Dit jaar zijn er ook vragen gesteld over woonwensen en doorstroming. Voor woning en buurt ontvingen we de volgende rapportcijfers:

7,2 buurt
7,0 woning
6,5 algemene ruimte

Een onverzorgde omgeving is het meest genoemd als reden als men ontevreden is over de buurt. Qua woning vindt men een goede isolatie belangrijk.

Van de mensen die een verhuiswens hebben, willen de meesten naar een andere huurwoning. Afhankelijk van de leeftijd verschilt de wens, waarbij opvalt dat vanaf 46 jaar men kleiner wenst te gaan wonen. Belangrijk vindt men:

een extra (slaap)kamer
een tuin (merendeel van de geënquêteerden wenst dit), waarvan circa 30% aangeeft dat dit ook een gemeenschappelijke tuin mag zijn
voldoende voorzieningen in de buurt.

Ook een ‘woongemeenschap’ gebaseerd op naar elkaar omzien spreekt mensen aan, waarbij de meesten een voorkeur hebben voor ‘jong en oud bij elkaar’.
De uitkomsten van deze enquête nemen we mee bij de uitwerking van onze plannen.

In gesprek met belanghouders

We betrekken huurders, gemeenten en andere belanghebbenden bij beleid en beheer. De belangrijkste samenwerkingen:

Prestatieafspraken

In 2022 ondertekenden de gemeenten, de huurdersorganisaties en SallandWonen de jaarafspraken voor 2023 en 2024. Gelet op de looptijd van de afspraken zijn we lokaal overeengekomen dat het niet nodig is jaarlijks een bod uit te brengen. Wel hebben we zowel ambtelijk als bestuurlijk met elkaar de voortgang van de lopende afspraken en de actuele situatie op de woningmarkt besproken. De colleges zijn per brief hierover geïnformeerd.

In deze prestatieafpraken is onze bijdrage aan de nationale prestatieafspraken (NPA) verwerkt.
De komende jaren komen diverse uitdagingen op ons af. Dit vraagt om focus. Deze focus hebben we vertaald in overzichtelijke afspraken, verdeeld over uitvoeringsafspraken en een ontwikkelagenda. In de uitvoeringsagenda staan de concrete afspraken voor 2023 en 2024. De ontwikkelagenda geeft weer welke zaken we de komende jaren op ons af zien komen.

We merken spanning tussen de vele opgaven, middelen en beschikbare locaties. We blijven hierover met partijen in gesprek. De afspraken zijn in lijn met de volkshuisvestelijke opgaven in beide gemeenten en sluiten aan bij de landelijke opgaven. Elk tertaal monitoren we de voortgang van de gemaakte afspraken.

Jaarlijks rond de zomer is er een gezamenlijk bestuurlijk overleg waar een tussentijdse evaluatie van de prestatieafspraken plaatsvindt. Bij dit overleg zijn huurdersorganisaties, gemeente en SallandWonen vertegenwoordigd. Aanpassing van de afspraken voor het eerst komende jaar was niet nodig. Ambtelijk bespreken we meerdere keren in het jaar de voortgang van de gemaakte afspraken en welke nieuwe ontwikkelingen we zien. Elk kwartaal bespreken we een uitgebreide monitor van de resultaten van de prestatie-afspraken in het bestuurlijk overleg met de gemeente. Daarnaast vindt er op basis van inhoudelijke thema’s, bijvoorbeeld doorstroming, overleg plaats waarbij ambtenaren van de afdeling Sociaal domein van beide gemeenten aanwezig zijn.

Met het toevoegen van 15 woningen in de gemeente Raalte en start bouw van 18 woningen hebben we de eerste stappen gezet om de ambitie aan nieuwbouw in de gemeente te realiseren. Samen met de op te leveren woningen in 2024 verwachten we de nieuwbouwambitie over de periode 2023 en 2024 van bijna 150 woningen te realiseren. Hetzelfde geldt voor het verduurzamen van woningen. Het bezit in Raalte heeft een gemiddeld energielabel B en de verwachting is met de voorgenomen inzet dat de huurwoningen in de gemeente Raalte in 2026 een gemiddeld energielabel A hebben.

In de gemeente Olst-Wijhe voegden we 105 woningen toe en startten de bouw van 23 woningen. Samen met de op te leveren woningen in 2024 verwachten we ook in de gemeente Olst-Wijhe de nieuwbouwambitie over de periode 2023 en 2024 te realiseren. Qua verduurzamen zijn in 2023 de 15 woningen verduurzaamd zoals afgesproken in de prestatieafspraken.Ook voor de gemeente Olst-Wijhe geldt dat met de gemaakte afspraken het woningbezit in de gemeente in 2026 een gemiddeld energielabel A heeft.

Door de woningmarktcrisis is de taakstelling voor het huisvesten van statushouders in beide gemeenten niet gerealiseerd. Wel zijn er meerdere verzoeken voor gezinshereniging. Bij de huisvesting is hier al rekening mee gehouden. Vindt deze gezinshereniging ook plaats, dan komen we in beide gemeenten dicht bij de 100% taakstelling.

Huurdersorganisaties

Er zijn twee huurdersverenigingen actief in ons werkgebied: Huurdersvereniging Salland (HVS) en Huurders Belangen Salland (HB Salland). De samenwerking met beide organisaties verloopt goed. Er is intensief overleg over diverse onderwerpen. Daarnaast zijn de huurdersverenigingen nauw betrokken bij de prestatieafspraken en het opstellen van ons nieuwe portefeuilleplan. Dit alles vraagt veel betrokkenheid van de organisaties. De belasting van de vrijwilligers van deze organisaties is hoog. Bij de HVS is eind 2023 een nieuw bestuur aangetreden. Om elkaar te leren kennen en om kennis te delen is er een kennismakingsbijeenkomst geweest.

Met beide huurdersverenigingen heeft, apart van elkaar, een bestuurlijk overleg plaatsgevonden. Daarnaast vergaderden we gezamenlijk. We bespraken dit jaar diverse beleidsonderwerpen:

regionale woonruimteverdeling
inkomensafhankelijke huurverhoging
zaken rondom leefbaarheid

In 2023 vroegen we de huurdersorganisaties meerdere keren om advies. Onder meer over het portefeuilleplan, het nieuwe duurzaamheidsbeleid, de uitwerking van de huurverhoging 2023, de kaders van de huurverhoging 2024 en het beleid voor woningaanpassing.

Over het beleid woningaanpassing zijn we met elkaar in gesprek gegaan. De redenen waarom we kiezen voor een bepaalde aanpak gaven veel duiding en begrip. We hebben afgesproken dat het belangrijk is om elkaar goed te blijven informeren over dit onderwerp.

Gemeenten

Wij zijn actief in de gemeenten Raalte en Olst-Wijhe. In beide gemeenten zijn wij de partner voor het realiseren van de sociale volkshuisvestelijke opgaven. We spreken elkaar minimaal 4 keer per jaar bestuurlijk, maar ook tussendoor is er regelmatig afstemming en overleg geweest. Staan er zorggerelateerde onderwerpen op de agenda, dan zijn medewerkers van de afdeling Sociaal domein aanwezig bij het overleg.

In 2023 zijn vooral extra overlegmomenten geweest over de realisatie van flexwoningen, de voortgang van projecten en het beschikbaar komen van voldoende bouwlocaties voor sociale huur en de capaciteit bij partijen. Ook spraken wij dit jaar met beide gemeenteraden, onder meer tijdens het rondetafelgesprek bij de gemeente Raalte over het thema wonen.

Huurders en bewoners betrekken bij projecten

Bij onderhoudsprojecten is ons uitgangspunt dat bewoners persoonlijk betrokken worden. Dit wordt gedaan via onder meer huisbezoeken en inloopavonden. Daarnaast maken wij hierbij gebruik van de dienstverlening van het Centrum voor Woononderzoek. Zij inventariseren tijdens- en na afloop van het project hoe het project verloopt en hoe de huurder de uitvoering van het onderhoud ervaart. Dit geeft snel en goed resultaat. Tijdens de uitvoering kan en moet direct worden ingespeeld op de klachten. De bewoners waarderen het traject met twee cijfers. Eén cijfer wordt toegekend tijdens het project en één cijfer wordt toegekend zodra het project is afgerond.

Bij een aantal projecten is in 2023 intensiever contact geweest:

De Omloop in Raalte: voor 19 woningen aan De Omloop hebben wij plannen om te gaan slopen. De bewoners hebben gevraagd om een second opinion door de Woonbond. De conclusie van de Woonbond was dat het voorgenomen sloopbesluit rechtvaardig was. Samen met de bewonerscommissie zijn we, onder begeleiding van de Woonbond, in gesprek over de vervangende nieuwbouw.
Averbergen EFG in Olst: mede door de gevolgen van de energiecrisis is dit complex versneld op de agenda gekomen. Onderzocht is of kleine energiebeperkende maatregelen mogelijk waren in afwachting van toekomstige besluitvorming over de toekomst van dit complex. Besloten is om de besluitvorming te versnellen. Voor de bewoners zijn twee bewonersbijeenkomsten georganiseerd om hun te informeren over mogelijke sloop met nieuwbouw. De meeste bewoners waren niet verrast. Begin 2024 is het besluit genomen om dit complex te slopen en zijn de huurders geïnformeerd.
De Ware in Raalte: realisatie van zorgwoningen voor cliënten van een zorgpartij. We betrekken de omwonenden bij de uitwerking van de plannen. In 2023 is een tweede informatiebijeenkomst geweest over het plan. Tijdens die avond konden omwonenden bekijken hoe het terrein ingedeeld wordt met de bebouwing en de nieuwe indeling van de parkeerruimte en groen. Ook de stukken, die ter inzage bij het gemeentehuis liggen, waren hier in te zien.
Blekkerhoek in Raalte: tijdens de voorbereidingen van onderhoudswerkzaamheden stelden we ons de vraag of dat de juiste aanpak is voor deze woningen. Besloten is om te onderzoeken wat de optimale aanpak is, waarbij een scenario van (gedeeltelijke) sloop met nieuwbouw wordt meegenomen in de onderzoeken. Gedurende 2023 zijn de bewoners uitgenodigd voor een gesprek bij ons op kantoor om uit te leggen waar we staan en dat we beseffen dat dit voor de bewoners onzekerheid geeft over de toekomst van hun woning. Met ondersteuning van een communicatiebureau houden we de bewoners op de hoogte van de ontwikkelingen. Zodra er keuzes zijn gemaakt, worden waar nodig bewonerscommissies opgericht.

Plaatselijk Belangen

In de kernen leveren we maatwerk. Per kern kijken we naar de (kwalitatieve) vraag en het beschikbare aanbod van sociale huurwoningen. In 2023 waren er individuele overleggen met verschillende Plaatselijke Belangen. Met sommige organisaties is er regelmatig contact, met anderen alleen als er iets speelt.

Overleg gemeenten, zorgpartijen en SallandWonen

Wij overlegden actief met de zorgorganisaties waar we mee samenwerken om behoeften en belangen op elkaar af te stemmen. We doen dat ook om actuele thema’s met elkaar te bespreken op het terrein van wonen, zorg en welzijn en vastgoedontwikkelingen.

Overleg zorgpartijen en SallandWonen

We voerden diverse individuele gesprekken met zorgorganisaties. Doel is het zo passend mogelijk huisvesten van mensen met een zorgvraag. Samen zoeken naar kansen en oplossingen, het kennen van de behoeftevraag en inzicht hebben in de mogelijkheden, draagt bij aan dit doel. We gaven uitvoering aan de gemaakte afspraken met zorgpartijen over de uitstroom vanuit beschermd wonen en maatschappelijke opvang. En we onderzoeken of we ruimte kunnen realiseren voor opvang van jongeren vanuit de jeugdzorg.

We zetten het breed opgezette zorgpartijenoverleg voort. De praktijk van ouderenhuisvesting en zorg en de prestatieafspraken daarbij stonden op de agenda.

Voorlichting en Adviescommissie

SallandWonen stemt nieuwbouwprojecten af met de Voorlichting en Adviescommissie (VAC). Zij kijken vanuit hun expertise naar de gebruiksvriendelijkheid van de woningen. In 2023 zijn de volgende projecten besproken: Van Voorsthuis in Olst en Kerkstraat in Raalte. De adviezen waren voor het merendeel gericht op de draairichtingen van deuren.

Tabel 19: Belangrijkste belanghebbende partijen SallandWonen

Belanghebbende	Overlegvorm	Frequentie
Huurdersvereniging Salland	Bestuurlijk	1x
Huurders Belangen Salland	Bestuurlijk	1x
Gezamenlijk overleg beide huurdersverenigingen	Bestuurlijk	Regelmatig
Huurders	Individueel	Bij klantcontact
	Klantenpanel/Soepcafe	Afhankelijk van onderwerp
	Belanghoudersbijeenkomst	Afhankelijk van onderwerp
Gemeente Raalte	Gemeenteraad	Jaarlijks
	Bestuurlijk	4x
	Ambtelijk	Regelmatig
	RvC/B&W	1x per 2 jaar
Gemeente Olst-Wijhe	Gemeenteraad	Jaarlijks
	Bestuurlijk	4x
	Ambtelijk	Regelmatig
	RvC/ B&W	1x per 2 jaar
Tripartiet overleg tussen huurders, gemeenten en corporatie	Bestuurlijk	1x
	Ambtelijk	Regelmatig
VAC en ouderenbonden	Ambtelijk	Minimaal 1x per jaar
Platform WZW Olst-Wijhe	Ambtelijk	Regelmatig
Zorgpartijen	Bestuurlijk	Afhankelijk van onderwerp
	Projecten-overleg	Afhankelijk van onderwerp
Plaatselijk Belangen	Ambtelijk	Afhankelijk van onderwerp
Vaste bewonerscommissie (twee)	Periodiek overleg	Jaarlijks

Overzicht belangrijkste gesprekspartners

Hieronder staat het overzicht met de belangrijkste belanghebbende partijen van SallandWonen. De directeur-bestuurder is periodiek met alle relevante belanghebbenden in gesprek. Het overleg heeft onder meer betrekking op betaalbaarheid, de voorgenomen werkzaamheden en de bijdrage die daarmee beoogd wordt aan de uitvoering van het volkshuisvestingsbeleid.